مرکز ورزشی Greater Bay Area Sports Center ، اثر تیم معماری Zaha Hadid Architects ، چین

در این محتوا با شبکه هنر و معماری ستاوین همراه باشید تا نگاهی به مرکز ورزشی منطقه خلیج بزرگ؛ پیوند معماری آینده‌نگر و میراث بومی در گوانگژو چین ، اثر دفتر Zaha Hadid Architects در گوانگژو چین داشته باشیم.

منطقه کلان‌شهری گوانگ‌دونگ–هنگ‌کنگ–ماکائو به‌عنوان بزرگ‌ترین پهنه شهری جهان، تا سال ۲۰۳۰ جمعیتی نزدیک به ۱۰۰ میلیون نفر خواهد داشت. مرکز ورزشی منطقه خلیج بزرگ در انتهای جنوبی ناحیه نانشا گوانگژو و در ساحل غربی رود تاریخی مروارید، به‌عنوان لنگر اصلی یک ناحیه جدید شهری شامل کاربری‌های مدنی، تجاری و مسکونی طراحی شده است. این مجموعه، ضمن ارائه بالاترین استانداردهای فضاهای ورزشی برای جامعه محلی، قابلیت میزبانی طیف گسترده‌ای از رویدادهای ملی و بین‌المللی ورزشی و فرهنگی را دارد و از طریق خط ۱۸ متروی گوانگژو و پل جدید شنژن–ژونگ‌شان به‌راحتی برای ساکنان منطقه قابل دسترسی است.

افزون بر خدمات‌رسانی به مدارس و باشگاه‌های ورزشی نانشا، این مرکز بخشی از برنامه‌های توسعه ورزش در سطوح منطقه‌ای و ملی چین را تداوم می‌بخشد. زیرساخت‌های کامل برای ورزشکاران حرفه‌ای—از جمله رشته‌های دوومیدانی—در نظر گرفته شده و طراحی مجموعه با بهره‌گیری از زمستان‌های معتدل نانشا، شرایط ایده‌آل تمرین‌های فضای باز را فراهم می‌کند تا زمینه‌ساز میراثی پایدار در آینده باشد.

این مجموعه در دل پارکی ۷۰ هکتاری در حاشیه رودخانه جای گرفته و شامل یک استادیوم ۶۰ هزار نفری، سالن سرپوشیده ۲۰ هزار نفری برای بسکتبال و رویدادهای داخلی، و مرکز آبی ۴ هزار نفری با استخر ۵۰ متری و سکوی شیرجه است. همچنین فضاهای پشتیبان گسترده‌ای از جمله اقامت ورزشکاران، زمین‌های تمرین روباز و پیست‌های دو فراهم شده تا برنامه‌های دولتی در تشویق مشارکت ورزشی دانش‌آموزان و ارتقای سلامت نسل‌های جوان منطقه پشتیبانی شود.

پارک پیرامونی، متناسب با اقلیم موسمی نیمه‌گرمسیری گوانگ‌دونگ، به‌عنوان بخشی از سامانه حفاظت در برابر سیلاب طراحی شده و با ایجاد تالاب‌ها، مدیریت آب‌های مازاد در نوسانات شدید سطح دریا را بر عهده دارد. فرم‌های سیال معماری مجموعه، بازتابی از هندسه بدنه کشتی‌های بادبانی سنتی منطقه—با ریشه در دوره سونگ حدود هزار سال پیش—است؛ کشتی‌هایی که رود مروارید را به کانون تجارت جهانی چین بدل کردند. هم‌زمان، مفاهیم معماری بومی لینگ‌نان با فضاهای سایه‌دار گسترده و تهویه طبیعی مؤثر، برای تابستان‌های مرطوب منطقه به‌کار گرفته شده‌اند.

سقف استادیوم به‌صورت سامانه‌ای لایه‌لایه طراحی شده تا ۶۰ هزار تماشاگر را از باران و تابش مستقیم آفتاب محافظت کند و در عین حال، امکان خروج طبیعی هوای گرم را فراهم آورد. این سقف متمایز که پیرامون استادیوم می‌چرخد، الهام‌گرفته از ساختارهای چین‌دار ابریشم در بادبزن‌های سنتی چینی است. در مجاورت مسیر اصلی شمالی و پل شنژن–ژونگ‌شان، معماری مجموعه در کنار رود مروارید، به‌مثابه دروازه ورودی گوانگژو و نواحی شمالی منطقه خلیج بزرگ عمل می‌کند.

شبکه‌ای از لوورهای عمودی، انحناهای هر ساختمان را تعریف می‌کند. این عناصر با اتکا به مدل‌سازی پیشرفته سه‌بعدی، سایه‌اندازی بهینه را فراهم کرده و با هدایت بادهای تابستانی دریای چین جنوبی به داخل، به خنک‌سازی طبیعی کمک می‌کنند. قوس بزرگ تعبیه‌شده در استادیوم، ورود هوای خنک جنوبی به فضای سکوها را تسهیل کرده و هم‌زمان، چشم‌اندازهای پانورامایی از رودخانه را در جریان رویدادها در اختیار تماشاگران می‌گذارد.

چیدمان صندلی‌های استادیوم با ظرفیت ۶۰ هزار نفر، متناسب با هر رویداد تنظیم‌پذیر است تا بهترین دید و هیجان ممکن فراهم شود. این فضا همچنین برای اجراهای فرهنگی پیکربندی می‌شود؛ جایی که تماشاگران رو به صحنه‌ای با پس‌زمینه‌ای منحصربه‌فرد قرار می‌گیرند. این پروژه پس از مسابقه بین‌المللی طراحی در سال ۲۰۲۳ به سفارش اداره فرهنگ و ورزش نانشا، توسط Zaha Hadid Architects و با همکاری مؤسسه طراحی معماری گوانگ‌دونگ آغاز شد. عملیات ساخت از ۳۱ اوت ۲۰۲۳ شروع و در فوریه ۲۰۲۵ با تکمیل سازه‌های اصلی استادیوم و سالن، وارد مراحل نهایی اجرا شد.

همراه گرامی، برای مشاهده تصاویر و مستندات بیشتر، در ارتباط با موضوع، به بخش «تصاویر بیشتر» مراجعه کنید.