مرکز ورزشی Shaoxing ، اثر تیم معماری line+ studio ، چین

در این محتوا با شبکه هنر و معماری ستاوین همراه باشید تا نگاهی به مرکز کروی شین‌چانگ؛ الگوی نوین معماری ورزشی و بازفعال‌سازی شهری در شهر شائوشینگ چین داشته باشیم.

مرکز کروی شین‌چانگ که توسط دکتر ژو پِی‌دونگ و تیم line+ studio طراحی شده، یک مجموعه بزرگ ورزشی–عمومی با زیربنای حدود ۱۲۰ هزار مترمربع است و به‌عنوان یکی از پروژه‌های راهبردی «۴+۱» استان ژجیانگ شناخته می‌شود. این مجموعه در ورودی شمالی شهر شین‌چانگ—شهری در مقیاس شهرستان در شرق ژجیانگ—قرار گرفته و از چشم‌انداز شهری «شهری کوچک با میزبانی رویدادهای بزرگ» پشتیبانی می‌کند. این مجموعه تاکنون میزبان مسابقات ملی بدمینتون و تنیس روی میز بوده و در سال ۲۰۲۵ نخستین رویداد بین‌المللی اسنوکر خود را برگزار خواهد کرد.

سایت پروژه در نقطه تلاقی بزرگراه، جاده ملی و ایستگاه جدید قطار سریع‌السیر قرار دارد. پیش از توسعه، این محدوده شامل اراضی صنعتی متروک، کارخانه‌های رهاشده و دسترسی ضعیف پیاده بود؛ فضاهایی بی‌هویت و فاقد سرزندگی شهری. با وجود جمعیت نه‌چندان زیاد، شین‌چانگ از فعالیت اقتصادی پویا و فرهنگ گسترده ورزش‌های توپی کوچک برخوردار است؛ موضوعی که همواره کمبود فضاهای ورزشی باکیفیت را به همراه داشته است. از این‌رو، طراحی چنین مجموعه‌ای نه‌تنها به معماری، بلکه به الگوی بهره‌برداری پایدار برای بازآفرینی بلندمدت شهری نیاز داشت.

دفتر line+ مفهوم «Sports Mall» یا «مرکز ترکیبی ورزش‌محور» را معرفی کرد؛ مدلی 1+N که ورزش، تجارت، تفریح و اقامت را در هم می‌آمیزد تا مشکل کم‌استفاده‌بودن مجموعه‌های رویدادمحور در چین را برطرف کند. آتریومی مرکزی به‌مثابه یک خیابان شهری داخلی، پنج حجم اصلی—سالن اصلی، سالن‌های ورزش‌های توپی کوچک، فضاهای تمرینی، بخش‌های تجاری و هتل ۱۹ طبقه ورزشکاران—را به هم متصل می‌کند. عملکردهای عمومی رو به گره حمل‌ونقلی شمالی سازمان‌دهی شده‌اند، درحالی‌که هتل در مجاورت رودخانه و در فضایی آرام‌تر جانمایی شده است.

یک شبکه انعطاف‌پذیر (Elastic Grid) امکان تبدیل سریع فضاها را فراهم می‌کند. سالن اصلی می‌تواند چیدمان‌های حرفه‌ای بدمینتون، بسکتبال، تنیس روی میز یا تنیس را با ۵۰۰۰ صندلی جمع‌شونده میزبانی کند. سالن‌های تمرینی نیز با ارتفاع‌های متفاوت، متناسب با رشته‌های مختلف طراحی شده‌اند. در تراز بام، یک سقف پیوسته کل مجموعه را یکپارچه کرده و زمین فوتبال، پیست دو و فضای تماشا را در خود جای داده است؛ فضایی عمومی که از طریق رمپ‌های بیرونی، به‌صورت ۲۴ ساعته در دسترس شهروندان قرار دارد.

فرم معماری پروژه با الهام از چشم‌انداز کوهستان و آب شین‌چانگ شکل گرفته است. توده‌گذاری افقی و خطوط نرم بام، جبهه‌ای تازه در مجاورت آب ایجاد می‌کند. برج هتل به‌عنوان نشانه عمودی مجموعه عمل می‌کند و آتریوم پلکانی آن، حرکت آب را تداعی می‌سازد. نماهای آلومینیومی سوراخ‌دار و شبکه‌های فلزی، ضمن کنترل نور روز، در شب چهره‌ای درخشان و شاخص به بنا می‌بخشند.

از نظر سازه‌ای، مجموعه از خرپاهای دهانه‌بلند و سیستم قاب–هسته بهره می‌برد تا انعطاف فضایی و کارایی اجرایی را هم‌زمان تأمین کند. دهانه‌ها از ۳۰ تا ۳۶٫۵ متر در سالن‌های تمرینی و تا ۷۵٫۹ متر در سالن اصلی گسترش یافته‌اند و فضاهایی وسیع و بدون ستون را فراهم آورده‌اند.

از زمان بهره‌برداری، این مرکز با الگوی «رویدادهای بزرگ ماهانه و مسابقات هفتگی»، بیش از ۲۲۰ هزار بازدیدکننده جذب کرده و تأثیر اقتصادی و فرهنگی قابل‌توجهی داشته است. مهم‌تر از آن، این مجموعه به فضایی روزمره برای ورزش، تندرستی و تعامل اجتماعی بدل شده و نمونه‌ای موفق از فعال‌سازی شهری مبتنی بر معماری ورزشی برای شهرهای کوچک و متوسط ارائه می‌دهد.

همراه گرامی، برای مشاهده تصاویر و مستندات بیشتر، در ارتباط با موضوع، به بخش «تصاویر بیشتر» مراجعه کنید.